Reformatie krijgt nieuwe betekenis in Indonesia

Reformatie krijgt nieuwe betekenis in Indonesia

Jakarta – De Internationale Conferentie Refo500 in Jakarta in november trok meer dan 4000 deelnemers, jong en oud, waarvan rond 700 uit andere oost-aziatische landen, met name China. Het initiatief en de organisatie lag in handen van de Stephen Tong Evangelistic Ministries International (STEMI), genoemd naar de energieke prediker Tong (77), die wel de Abraham Kuyper van Indonesië wordt genoemd.

Gedurende zeven volle dagen kon je maar liefst 27 toespraken beluisteren, vijf magistrale concerten bijwonen, in het reformatie-museum rondwandelen, of talloze boeken van de gereformeerd uitgever Momentum bekijken of kopen, alles omringd met enthousiast gezamenlijk zingen van oude en nieuwe liederen uit de schat van de reformatie.

Een mega-happening die voor de deelnemers definitief de betekenis van het woord ‘Reformasi’ als politieke vernieuwing in de jaren negentig van de vorige eeuw heeft veranderd in een gefundeerde overtuiging van leven uit genade, vergeving van zonden door geloof in Christus, dicht bij de bijbel, tot eer van God met missionaire uitstraling. Alle lezingen onderstreepten het belang van de reformatie voor de huidige oost-aziaische, met name indonesische context waar de islam oppermachtig lijkt.

Bevrijd van angst

De historische tekening van Luther die uit zijn angst voor een heilige God werd bevrijd door geloof in het unieke kruisoffer van Christus als gezonden zoon van een genadige God heeft regelrecht betekenis voor de visie op de islam die met een haast zelfde werkheiligheid als Luther de toegang tot de hemel probeert af te dwingen. Tegelijk roept juist deze genadeleer op tot een toegewijd leven in heiligheid voor Gods aangezicht met het ultieme doel God alleen alle eer te geven. Leven en sterven als kinderen van God, in de zekerheid van geschonken heil, opgenomen in de kring van geadopteerde zonen en dochters zoals dat in de kerkgemeenschap zichtbaar en tastbaar uitstraalt in de wereld.

De bevrijding van angst geeft vleugels aan het leven van de gelovigen die nu de handen vrij hebben om het goede te doen in de maatschappij. Werd het heilige leven in de katholieke traditie in zekere zin opgesloten in de kloosters, beperkt tot de elite van de geestelijken, monniken en nonnen, door de reformatie brak het besef door dat ieder christen geen leek maar is maar priester, profeet en koning. Dat inzicht bleek een transformatie van de maatschappij, regering, wetenschap, kunst en cultuur te zijn. En het is een enorme stimulans voor de vele deelnemers om juist in hun seculiere beroepen en werkzaamheden hun christelijke overtuiging ruim baan te geven.

De teerling geworpen

De positieve aandacht voor de reformatie betekent tegelijk een kritische noot in de richting van andere stromingen in de christenheid. Meermalen wordt de huidige theologie, politiek en strategie van de Rooms-katholieke kerk op de korrel genomen. Ondanks de schijnbare toenadering tot de protestante kerken in de documenten over de erkenning van genade en persoonlijk geloof blijft de leer van het vagevuur waar Luther tegen streed gehandhaafd, waardoor geloof in feite een instrument wordt waarmee wij met Gods genade mee-werken, en mee-verdienen aan onze zaligheid.

Een ernstige waarschuwing klinkt ook aan het adres van veel evangelische stromingen met de vraag of daar de aandacht voor de ernst van de zonde en het zoeken van een genadige God niet verloren gaat in een optimistisch en oppervlakkig geloofsleven dat vooral gevierd moet worden in aantrekkelijke erediensten en comfortabel amusement.

Daarnaast wordt met lede ogen melding gemaakt van de leeglopende kerken in Europa en Noord-Amerika waar de reformatie wordt verspeeld in horizentaal liberalisme en het loslaten van de betrouwbaarheid van de bijbel als Gods Woord. Een indrukwekkende tekening van beroemde kerkgebouwen met een gereformeerd verleden die omgebouwd werden tot appartementen, winkels, amusementspaleizen of – tot verbijstering van veel deelnemers – ook moskeeën onderstreept de bedroevende situatie vanuit buitenlands perspectief.

Terwijl wij als nederlanders mogelijk al aan de afkalving van het christeljk geloof gewend zijn geraakt, roept het hier onbegrip en verontwaardiging op. Dit verraad aan de reformatie in de landen die vroeger de zendelingen uitstuurden betekent voor velen dat het vaandel van de reformatie definitie moet worden overgenomen door de uit dat zendingswerk ontstane kerken in het verre oosten. Daarmee is de teerling geworpen. Een nieuw tijdperk van kerk en zending is aangebroken. Er wordt krachtig gebeden dat het vuur en de spirit van de reformatoren de kerken en haar leden zal aangrijpen. Bij een oproep om zich te geven aan de dienst aan het evangelie staan meer dan 300 mensen schouder aan schouder op het overvolle podium om bemoedigd en gezegend te worden.

Hier sta ik…

Een indrukwekkende lezing van de CU-politicus Roel Kuiper uit Nederland bracht de zaal tot ademloze stilte. Hij wees op het beroemde schilderij van Luther op de rijksdag in Worms in 1521, waar hij voor de keizer staat. Het schilderij is het symbool van deze conferentie geworden. Daar staat Luther – helemaal alleen. Gedaagd voor het hoogste gerecht in kerk en maatschappij. Wat doet hij? En wat doen wij in dergelijke omstandigheden?

Kuiper liet ons meevoelen hoe je op dergelijke momenten in de politiek en het publieke terrein overvallen kunt worden door angst. Heb ik dan echt wel gelijk..? Dan ondervind je de kracht van het enkelvoudig beroep op de bijbel. Hier sta ik. Ik ben niet alleen – God verlaat de zijnen nooit. Laat dat aan de ene kant een stimulans zijn om op alle terreinen van het leven uit te komen voor je christelijk geloof omdat de hemelse koning Christus regeert over elke vierkante centimeter van deze aarde.

Terwijl we ons aan de andere kant bewust moeten zijn dat het evangelie gepaard met veel lijden de wereld ingegaan is. Velen van de deelnemers ervaren dit zelf of hebben familie dichtbij en in andere landen, denk aan China, die hieronder gebukt gaan. Een hartverscheurend en luidkeels gebed uit vele monden om Gods nabijheid voor al diegenen die zich alleen voelen staan in de toenemende antichristelijke druk is een waardige onderstreping van dit geloof.

Terugblik

Overigens wordt lang niet alles op de conferentie maar kritiekloos geslikt. Is deze conferentie niet te elitair? Niet teveel in handen van de chinese christenen in Indonesië? Heeft Tong niet zijn langste tijd gehad? Werken zijn steeds langer durende toespraken niet contraproductief? Vertelt hij nog wel eens iets nieuws? Is er wel oog voor de arme kant van kerk en samenleving in Indonesië? De mannen waarmee ik de geïmproviseerde slaapkamer deel beamen deze kritische vragen. Ze weten van maatregelen die tot democratisering van de diverse organisaties van de ouder worden Tong moeten leiden. Ze hopen ook van harte dat Refo500 inderdaad voorbij het verleden, maar trouw aan de reformatie, zal doorwerken in theologische, kerkelijke, missionaire en maatschappelijke vernieuwing in de globale context van de 21e eeuw.

Deze kritische vragen ontnemen hen, en mij, echter niet God dankbaar te zijn voor de enorme bijdrage die Tong en STEMI aan de bevordering van het evangelie in de oost-aziatische landen heeft geleverd, ook juist nu weer door deze Refo500 internationale conferentie. Door Gods genade heeft Tong de ‘Reformasi’ een nieuwe en diepgelovige betekenis in Indonesië gegeven waar de kerken mee vooruit kunnen. Soli Deo Gloria.

Salam & Tuhan berkati

Kees Haak,

deelnemer nr. 850 aan de Refo500 conferentie in Jakarta,14-20 november 2017.

Malang, 25-11-2017

 

 

Advertisements
Standard

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s